BADANIE KIESZONEK DZIĄSŁOWYCH ZA POMOCĄ SONDY PERIODONTOLOGICZNEJ

Badanie głębokości szczeliny bądź kieszonki dziąsłowej jest kliniczną wartością informującą o odległości od brzegu dziąsła do stwierdzonego przy zgłębnikowaniu dna kieszonki. Zmierzona głębokość kieszonki dziąsłowej podawana jest w milimetrach. Dokładne badanie kieszonek dziąsłowych jest podstawą do prawidłowego rozpoznania, zaplanowania leczenia oraz jego rokowania. W warunkach fizjologicznych głębokość szczeliny dziąsłowej wynosi około 1-2mm. Z wiekiem może ona pogłębiać się w obrębie zębów trzonowych i osiągać wartość od 2,5-3mm. 


RODZAJE SOND PERIODONTOLOGICZNYCH
1. Sondy tradycyjne o różnej kalibracji, zakończone tępo lub kuleczką.

2. Sondy ciśnieniowe.

3. Sondy elektroniczne – np. Florida Probe, Peri-Probe, Foster-Miller Probe, Jeffcoat Probe. Pozwalają one uzyskać większą dokładność i obiektywność pomiaru. Sondy elektroniczne gwarantują też stałą siłę nacisku równą 0,25N i ułatwiają przechowywanie dokumentacji, gdyż wynik można wydrukować z mikrokomputera. 
 
 

 

4. Sondy plastikowe – służą do pomiaru głębokości kieszonek wokół implantów.
 
 


Sonda plastikowa
(źródło: Vademecum asysty dentystycznej)


JAK DOKONAĆ POMIARU?

Sondę wprowadza się do rowka/kieszonki na głębokość wyczuwanego oporu stawianego przez dno szczeliny lub kieszonki. Sondę należy wprowadzać pod lekkim kątem, a najlepiej równolegle do długiej osi zęba. Pozwoli to uzyskać mniejszy błąd pomiarowy. 


Prawidłowe położenie sondy w obrębie zębów przednich podczas
badania głębokości kieszonki przyzębnej.
(źródło: Periodontologia współczesna)


Prawidłowe przyłożenie zgłębnika podczas badania głębokości
kieszonki przyzębnej w obrębie zębów trzonowych.
(źródło Periodontologia współczesna)
   
 
Zalecana siła nacisku to 0,20-0,25N czyli 20-25g. Jako jeden ze sposobów na uniknięcie przekroczenia tej siły podaje się tak zwaną „próbę podpaznokciową”, czyli umieszczenie końcówki sondy pod płytką paznokcia do momentu uczucia bólu. Wystąpienie bólu miałoby wskazywać na przekroczenie zalecanej siły. 
 
Pomiaru dokonujemy osobno dla każdego zęba, zarówno od strony policzkowej jak i językowej oraz w trzech częściach korony, czyli od strony bliższej i dalszej oraz środkowej. Pomiaru głębokości dokonuje się w 4 lub 6 punktach przy jednym zębie. Ponieważ istnieje możliwość wystąpienia różnej głębokości kieszonki na jednej z badanych stron, badanie wykonuje się w kilku miejscach tej samej powierzchni. 
 
W karcie pacjenta odnotowujemy najwyższą wartość głębokości kieszonki, wpisując ją w diagramie po odpowiedniej stronie zęba. Zalecana jest zasada badania od dystalnej (dalszej) powierzchni ostatniego zęba w łuku zębowym przechodząc z jednej strony łuku zębowego do drugiej zarówno w szczęce jak i w żuchwie.  
 
W przypadku mierzenia kieszonek wokół implantów należy najpierw zdjąć uzupełnienie protetyczne. 


ODCZYTYWANIE WYNIKU

Odczytując wynik należy pamiętać, że nie zawsze oddaje on rzeczywistą głębokość kieszonki (stąd określenie „kliniczna” lub „pomiarowa” głębokość kieszonki), a wartość pomiaru zależna jest od:
– rzeczywistej odległości pomiędzy dnem szczeliny/kieszonki dziąsłowej a brzegiem dziąsła,
– użytej siły sondowania,
– średnicy końcówki zgłębnika
– od rodzaju i kalibracji periodontometru.
Trzeba wiedzieć także, że nawet przy ostrożnym zgłębnikowaniu u pacjenta ze stanem zapalnym tkanek przyzębia, końcówka sondy może „schodzić” głębiej, dochodząc do niezmienionych zapalnie tkanek ozębnej.