PROTETYKA – ŁYŻKI WYCISKOWE


Łyżki wyciskowe wykorzystuje się w stomatologii by odwzorować warunki panujące w jamie ustnej pacjenta. Wycisk jest negatywem, z którego można odlać model gipsowy i na jego podstawie zrobić pracę protetyczną, ruchomy aparat ortodontyczny, szynę relaksacyjną lub szynę do nakładkowego wybielania zębów.

PODZIAŁ ŁYŻEK WYCISKOWYCH 


ŁYŻKI CAŁKOWITE

1. GÓRNE – do pobierania wycisków szczęki:
a) uzębionej całkowicie lub z częściowymi brakami zębowymi (krawędzie łyżki wysokie a część podniebienna uwypuklona)
b) uzębionej tylko w odcinku przednim (w odcinku przednim krawędź zewnętrzna wysoka, w odcinkach bocznych krawędzie niskie)
c) bezzębnej (krawędzie łyżki niskie i zaokrąglone, występuje część podniebienna)

SZCZĘKA BEZZĘBNA
SZCZĘKA UZĘBIONA
W PRZEDNIM ODCINU
SZCZĘKA UZĘBIONA
















2.
DOLNE
–  do pobierania wycisków żuchwy:

a) uzębionej całkowicie lub z częściowymi brakami zębowymi (łyżka ma wycięcie na język, jej krawędzie są wysokie) 
b) uzębionej tylko w odcinku przednim (łyżka ma wycięcie na język, w odcinku przednim krawędzie są wysokie, a w odcinkach bocznych niskie),
c) bezzębnej (krawędź zewnętrzna jest niska na całej długości, a krawędź wewnętrzna jest niska w odcinku przednim i wyższa w odcinkach bocznych. Łyżka ma wcięcie na język)

ŻUCHWA BEZZĘBNA
ŻUCHWA UZĘBIONA
 W PRZEDNIM ODCINKU
ŻUCHWA UZĘBIONA













ŁYŻKI CZĘŚCIOWE
1. Prawe lub lewe – do pobierania wycisków wycinka zębów szczęki lub żuchwy)

2. Obrotowe (koronowe) – do pobierania wycisków pojedynczych zębów, zwykle posiadają ruchomy uchwyt.




PODZIAŁ ŁYŻEK ZE WZGLĘDU NA MATERIAŁ Z JAKIEGO ZOSTAŁA WYKONANA: 

– plastikowe
– metalowe (wykonane ze stali zwykłej lub nierdzewnej)
– mosiężne
– akrylowe (chemoutwardzalne i światłoutwardzalne)
– szelakowe

Oprócz tego podziału łyżki mogą być też:
standardowe (najczęściej stosowane do wycisków pod protezy i modele diagnostyczne),
– indywidualne (używane w przypadku bezzębia, koron lub mostów)
– perforowane (z malutkimi otworami) ich celem jest umożliwienie odpłynięcia nadmiaru masy oraz zapewnienie jej lepszego utrzymania.

ŁYŻKI PERFOROWANE


Aby była możliwość dobrania wielkości łyżki wyciskowej do warunków panujących w jamie ustnej pacjenta, łyżki są produkowane w różnych rozmiarach (1, 2, 3 lub S, M, L). Są także produkowane łyżki dziecięce.


NA CO NALEŻY ZWRÓCIĆ UWAGĘ WYBIERAJĄC ŁYŻKĘ DO POBRANIA WYCISKU?
1. Rodzaj łyżki.
2. Materiał z którego została wykonana.
3. Rozmiar (powinna obejmować całość pola, które chcemy odwzorować – nie może być zbyt mała gdyż spowoduje to ucisk tkanek miękkich i problem z prawidłowym wprowadzeniem i wyjęciem jej z ust pacjęta gdy masa już zwiąże).
4. Stabilność (nie może ulegać odkształcaniu podczas ściskania jej w dłoni gdyż będzie to równoznaczne z jej odkształceniem się podczas nacisku przy pobieraniu wycisku).
5. Możliwość sterylizacji w autoklawie (łyżki plastikowe się do tego nie nadają).



Pisząc ten post korzystałam z notatek własnych oraz z „Podręcznika dla asystentek i higienistek stomatologicznych” Z. Jańczuka

Zdjęcia: „Propedeutyka stomatologii” oraz „Podręcznik dla asystentek i higienistek stomatologicznych” Z. Jańczuka (podpisy do zdjęć własne).